ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು

1.      ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ “ 40 ನೇ ವಿಧಿ ” ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.

2.      ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ “ 4ನೇ ಭಾಗ ” ದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

3.      ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ “ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ ” ವಿಷಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

4.      ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು “2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1952 ” ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

5.       ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಸ್ತರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು “1953” ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.

6.      “ ಬಲವಂತ್ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ” ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಸ್ತರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ನೀಡಲು ನೇಮಕಗೊಂಡ ಆಯೋಗವಾಗಿದೆ.

7.      ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಆಯೋಗ “ ಬಲವಂತ್ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ”.

8.      “ ಬಲವಂತ್ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ” ಸಮಿತಿಯನ್ನು “ 16 ಜನವರಿ 1957 ” ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾಯಿತು.

9.      “ ಬಲವಂತ್ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ” ಅಧ್ಯಕ್ಷರು “ ಬಲವಂತ್ ರಾಯ್ ಜಿ ಮೆಹ್ತಾ” ರವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

10.  “ ಬಲವಂತ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ”ಯು “ 24 ನವೆಂಬರ್ 1957 ” ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

11.  ಪಂಚಾಯ್ತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ “ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವುದು. ಹಾಗೂ ಜನರನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದು.”

12.  ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು “ ಬಲವಂತ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ” ರವರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

13.  “ ಬಲವಂತ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ”ಯು ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ “ಮೂರು ಹಂತದ ” ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿತು.

14.  “ ಬಲವಂತ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ” ಸೂಚಿಸಿದ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟ, ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್, ಪಂಚಾಯತ್ ಸಮಿತಿ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ತು.

15.  “ ಬಲವಂತ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ” ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನಂತೆ “ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ”ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

16.  “ ಬಲವಂತ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ” ರವರು ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನ ಫೆಬ್ರವರಿ 19 ನ್ನು “ ಕೇರಳ ” ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

17.  “ ಬಲವಂತ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ” ರವರು “ ಗುಜರಾತ್ ” ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.

18.  “ ಬಲವಂತ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ”ಯು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿದ 3 ಹಂತದ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರಲು “ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ ” 1958 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.

19.  “ ಬಲವಂತ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ”ಯ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನಂತೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ “ ರಾಜಸ್ಥಾನ ” ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಛಾನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

20.  ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 02 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1959 ರಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

21.  ರಾಜಸ್ಥಾನದ “ ನಾಗೂರು ” ನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಜವಹರಲಾಲ್  ನೆಹರೂ ರವರು ಉಧ್ಘಾಟಿಸಿದರು.

22.  ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನಂತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ “ ಆಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶ ” ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

23.  “ ಬಲವಂತ ರಾಯ್ ಮೆಹ್ತಾ ಸಮಿತಿ ” ಯು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಪ್ರತಿ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಿಜವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಮೂಲ ರಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿತು.